Bảo hộ quyền tác giả tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng – nhìn từ khía cạnh pháp lý và thực tiễn

Tác phẩm tạo hình là gì

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển kinh tế tri thức, quyền tác giả đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng của quá trình phát triển. Bảo hộ quyền tác giả đúng cách và hiệu quả là một trong những điều kiện tiên quyết để thúc đẩy hoạt động sáng tạo, làm giàu vốn tri thức, tạo môi trường đầu tư an toàn, thu hút các nhà đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Bằng cách thúc đẩy hoạt động sáng tạo và phổ biến ý tưởng, công chúng có thể tiếp cận và thưởng thức giá trị văn học, nghệ thuật và khoa học.

Một số quy định của pháp luật về bảo vệ bản quyền các tác phẩm nghệ thuật ứng dụng và tạo hình ở Việt Nam

Tranh ảnh và các tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là một trong những đối tượng được bảo hộ quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ [1].

Theo luật sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn, tác phẩm thị giác là tác phẩm được thể hiện bằng đường nét, màu sắc, hình dạng và bố cục, chẳng hạn như: tranh vẽ, hình tượng, tác phẩm điêu khắc, tác phẩm nghệ thuật sắp đặt và các hình thức tự thể hiện khác, tồn tại ở dạng độc đáo . Chỉ dành cho loại đồ họa, đến lần xuất bản thứ 50, được đánh số và ký tên bởi tác giả. Tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là tác phẩm được thể hiện bằng đường nét, màu sắc, hình khối, bố cục với các tính năng hữu ích có thể gắn vào các đồ vật hữu ích, được sản xuất hàng loạt bằng tay hoặc bằng máy. Ví dụ: bảng hiệu, hàng thủ công mỹ nghệ; hình ảnh đại diện trên sản phẩm và bao bì sản phẩm.

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 113/2013 / nĐ-cp ngày 2 tháng 10 năm 2013 về Hoạt động Mỹ thuật, tác phẩm nghệ thuật là tác phẩm được thể hiện bằng đường nét, màu sắc, hình khối và bố cục, bao gồm: tranh vẽ (sơn mài, tranh sơn dầu, lụa, bột màu, màu nước, giấy dó và các vật liệu khác); đồ họa (tranh khắc gỗ, bản in kim loại, bản in cao su, bản in thạch cao, đá nguyên khối, in thạch bản, bản in lụa, áp phích, thiết kế đồ họa và các vật liệu khác); điêu khắc (tượng, tượng đài , phù điêu, tượng đài, khối biểu tượng); nghệ thuật sắp đặt và các loại hình nghệ thuật đương đại khác (nghệ thuật video; sắp đặt video; sắp đặt ánh sáng; body painting; nghệ thuật trình diễn). [2]

Bản quyền ‘là quyền của một tổ chức hoặc cá nhân đối với tác phẩm do tổ chức hoặc cá nhân đó tạo ra hoặc sở hữu. Quyền tác giả đối với tác phẩm nghệ thuật tạo hình và mỹ thuật ứng dụng phát sinh từ thời điểm tác phẩm được tạo ra và thể hiện dưới một hình thức vật chất nào đó, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức hoặc phương pháp, tính tiện lợi, ngôn ngữ, xuất bản hay chưa xuất bản, đã đăng ký hoặc chưa đăng ký [3].

Tác phẩm được bảo vệ phải là bản gốc. Tác phẩm gốc là tác phẩm tồn tại ở dạng vật chất mà trên đó tác phẩm được tạo ra lần đầu tiên. Theo quy định tại Điều 736 Bộ luật Dân sự, tác giả là người sáng tạo ra tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học. Nếu hai hoặc nhiều người đồng tác giả tác phẩm thì những người đó là đồng tác giả.

Chủ sở hữu bản quyền là một tổ chức hoặc cá nhân sở hữu một, nhiều hoặc tất cả các quyền tài sản. [4]

Xem thêm: Tổng Quan Về Đặc Trưng Của 7 Ngành Nghệ Thuật Phổ Biến Nhất Mọi Thời Đại

Bản quyền bao gồm các quyền nhân thân và tài sản trong một tác phẩm.

Các quyền nhân thân theo bản quyền bao gồm: đặt tên cho tác phẩm; viết tên thật hoặc bút danh của bạn trên tác phẩm; xuất bản và sử dụng tác phẩm dưới tên thật hoặc bút danh của bạn; xuất bản hoặc cho phép người khác xuất bản tác phẩm; bảo vệ tính toàn vẹn của làm việc mà không Cho phép người khác sửa đổi, phá hủy hoặc bóp méo tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào làm tổn hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

Các quyền tài sản thuộc quyền tác giả bao gồm: sao chép tác phẩm; tạo ra tác phẩm phái sinh; biểu diễn tác phẩm ở nơi công cộng; phân phối và nhập khẩu bản gốc và bản sao của tác phẩm; công bố tác phẩm với công chúng.

Xem Thêm : Hướng Dẫn Soạn Bài Phò Giá Về Kinh Siêu Ngắn

Theo Điều 740 Bộ luật Dân sự, quyền nhân thân thuộc về tác giả (trừ quyền xuất bản). Nếu tác phẩm không dựa trên việc thực hiện nhiệm vụ hoặc hợp đồng thực hiện nhiệm vụ thì quyền tài sản thuộc về tác giả. Tác phẩm được tạo ra trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ hoặc hợp đồng ủy thác, trừ trường hợp có thỏa thuận khác thì quyền tài sản thuộc về cơ quan, tổ chức ủy thác hoặc bên nhận ủy thác.

Ngoài việc quy định độc quyền của tác giả và chủ thể quyền, để cân bằng lợi ích của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và người sử dụng, luật sở hữu trí tuệ cũng quy định các giới hạn và ngoại lệ đối với quyền. Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ quy định việc sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép hoặc không phải trả nhuận bút, thù lao. Do đó, không cần xin giấy phép, không phải trả tiền bản quyền, phí hay lệ phí đối với việc chụp và chơi các tác phẩm nghệ thuật tạo hình và mỹ thuật ứng dụng trưng bày ở nơi công cộng nhằm mục đích giới thiệu hình ảnh của các tác phẩm đã xuất bản. Tác phẩm này sẽ không ảnh hưởng đến việc sử dụng bình thường của tác phẩm, và chủ sở hữu quyền tác giả phải thông báo cho tác giả tên tác giả và nguồn của tác phẩm mà không ảnh hưởng đến quyền của tác giả. .

Các quyền nhân thân theo bản quyền được bảo vệ vô thời hạn (ngoại trừ quyền xuất bản tác phẩm trong một thời hạn nhất định và quyền tài sản). Quyền tài sản đối với tác phẩm hình ảnh là đối với cuộc đời của tác giả và 50 năm sau khi tác giả qua đời. Quyền tài sản của tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là 75 năm kể từ ngày tác phẩm được công bố lần đầu, đối với tác phẩm chưa được công bố trong thời hạn 25 năm kể từ ngày tác phẩm được xác nhận, thời hạn bảo hộ là 100 năm kể từ ngày ngày công việc được xác nhận.

Vi phạm bản quyền đối với các tác phẩm nghệ thuật tạo hình và nghệ thuật ứng dụng:

Luật sở hữu trí tuệ quy định một loạt các hành vi bị coi là vi phạm bản quyền: chiếm đoạt bản quyền; mạo danh tác giả; xuất bản hoặc phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả; xuất bản và phân phối tác phẩm với đồng tác giả mà không được sự cho phép của đồng tác giả; sửa chữa, hủy hoại, xuyên tạc tác phẩm làm phương hại đến danh dự, uy tín của tác giả; chế tạo và bán tác phẩm giả mạo chữ ký của tác giả; sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả; làm giả mạo tác phẩm sản xuất tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả Tác phẩm là tác phẩm phái sinh; sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả mà không phải trả nhuận bút, thù lao hoặc các quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật; trừ các trường hợp ngoại lệ do sở hữu trí tuệ quy định luật pháp; Công chúng sao chép, tái sản xuất, phân phối, trưng bày hoặc phổ biến tác phẩm theo cách khác; xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả; cố tình thu hồi hoặc làm mất hiệu lực các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ bản quyền của tác phẩm; cố tình xóa hoặc thay đổi hình thức điện tử có trong thông tin quản lý quyền tác phẩm; sản xuất, lắp ráp, sửa đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị với kiến ​​thức hoặc lý do để biết rằng thiết bị làm mất hiệu lực của các biện pháp kỹ thuật mà chủ sở hữu bản quyền đã thực hiện bảo vệ bản quyền của tác phẩm; xuất khẩu, nhập khẩu hoặc phân phối các bản sao của tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.

Những năm gần đây, với sự phát triển của khoa học công nghệ, các bộ môn văn học nghệ thuật trong đó có mỹ thuật đã phát triển cả về sáng tác, chất lượng, xuất bản, tác phẩm, đặc biệt là mua bán các tác phẩm nghệ thuật tạo hình, mỹ thuật ứng dụng. Tác phẩm, việc sử dụng tác phẩm trên các ấn phẩm, truyền hình, … trong điều kiện khung pháp lý về bảo hộ quyền tác giả đã tương đối hoàn thiện, việc tích cực công khai và nâng cao nhận thức về quyền tác giả cũng đã hình thành nền tảng nhận thức nhất định, từ đó nâng cao tính tuân thủ và bảo vệ quyền tác giả.

Xem thêm: Top 10 Tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Tố Hữu – Xgame

Tuy nhiên, thực tế cho thấy trong lĩnh vực mỹ thuật, nạn sao chép tranh, làm tranh giả, làm tranh nhái … Tình trạng vi phạm bản quyền vẫn diễn ra theo thời gian.

Việc sao chép chủ yếu được thực hiện bởi các nhà văn nổi tiếng và các tác giả bán chạy nhất … Tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một số thành phố, có rất nhiều cửa hàng chuyên sao chép. Cũng có những người đạo văn tranh của các tác giả nước ngoài, ký tên, thậm chí gửi bản thảo để tham gia cuộc thi, bị báo chí phát hiện và lên án, giải thưởng bị tịch thu, có người còn bị phạt hành chính vì vi phạm bản quyền.

Câu hỏi thực sự đã được đặt ra, liệu đạo văn hoặc sao chép phong cách của một tác phẩm nghệ thuật có bị coi là vi phạm bản quyền của tác phẩm nghệ thuật không? Theo luật sở hữu trí tuệ, sao chép là việc tạo ra một hoặc nhiều bản sao của tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hoặc hình thức nào, bao gồm cả việc sao chép dưới dạng điện tử. Bản quyền bảo vệ cách diễn đạt, không phải ý tưởng. Khi người sáng tạo thể hiện ý tưởng của mình dưới dạng vật chất nào đó, họ được nhà nước bảo vệ. Quyết định có tái sản xuất một tác phẩm mỹ thuật không là một việc dễ dàng và trong nhiều trường hợp cần đến sự tư vấn của các chuyên gia và hội đồng thẩm định.

Việc mạo danh tác giả cũng thường xuyên xảy ra. Việc vẽ một bức tranh giống với lối viết của nhà văn nổi tiếng và ký tên nhà văn nổi tiếng rồi bán với giá cao cũng là hành vi vi phạm bản quyền.

Hành động biến đổi chất liệu tác phẩm của các cá nhân và tổ chức dựa trên tác phẩm của người khác. Ví dụ: một số cơ sở thủ công chuyển đổi các bức tranh sơn dầu, đồ sơn mài, tranh khắc gỗ của tác giả thành tranh ghép lá, tranh đá quý, tranh thêu và các đồ thủ công mỹ nghệ khác. là một tác phẩm phái sinh. Điều này cần có sự cho phép của chủ sở hữu bản quyền của tác phẩm gốc.

Đối với điêu khắc, nghệ thuật ứng dụng và đồ họa, các cá nhân và tổ chức đưa nó vào sản xuất bằng cách sử dụng các tác phẩm điêu khắc nhỏ, gốm sứ, sơn mài, tranh in, v.v. Sản xuất hàng loạt / chủ bản quyền không phải trả tiền bản quyền cho tác giả mà không có sự cho phép của tác giả / chủ bản quyền.

Xem Thêm : Bố của Xi-mông – Tác giả tác phẩm (mới 2022) | Ngữ văn lớp 9

Bảo vệ bản quyền đối với các tác phẩm nghệ thuật ứng dụng và hình ảnh:

Nghị định số 131/2013 / nĐ-cp ngày 16 tháng 10 năm 2013 xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan là 250 triệu đồng đối với người vi phạm quyền tác giả và mức phạt cao nhất là 500 triệu đồng đối với tổ chức bất hợp pháp.

Điều 171a Bộ luật Hình sự quy định hình phạt đối với hành vi tái sản xuất, phân phối với quy mô thương mại, phạt tiền từ 400 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến dưới 3 năm tiếp theo.

Xem thêm: Dàn ý phân tích bài Làng chi tiết

Theo quy định của pháp luật, chủ sở hữu quyền tác giả có quyền thực hiện các biện pháp sau đây để bảo vệ quyền của mình: Thực hiện các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn hành vi vi phạm bản quyền; yêu cầu tổ chức, cá nhân vi phạm bản quyền chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại; yêu cầu nhà nước Cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm bản quyền theo quy định của pháp luật; khởi kiện ra tòa án, trọng tài để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Ý thức được vấn đề bảo vệ bản quyền, nhiều tác giả và chủ sở hữu bản quyền đã chủ động đăng ký bản quyền cho các tác phẩm của mình.

Đăng ký quyền tác giả là việc tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả nộp đơn và các tài liệu kèm theo (sau đây gọi là đơn) đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để ghi các thông tin như tác phẩm, tác giả, tác phẩm, chủ sở hữu quyền tác giả. Xin giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả không phải là thủ tục bắt buộc để được hưởng quyền tác giả. Tổ chức, cá nhân đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả không có nghĩa vụ chứng minh quyền tác giả của mình trong trường hợp có tranh chấp, trừ trường hợp có bằng chứng ngược lại. Đây là một thuận lợi cho các tác giả khi đăng ký bản quyền, các thông tin liên quan đến tác phẩm có bản quyền sẽ được đăng tải trên các trang web bản quyền của Việt Nam, các cá nhân, tổ chức khi có nhu cầu. Việc sử dụng tác phẩm có thể được lấy từ đây.

Thủ tục đăng ký bản quyền được quy định trong luật sở hữu trí tuệ và các tài liệu hướng dẫn. Quy trình này cũng được công bố trên trang web Bản quyền Việt Nam tại http://www.cov.gov.vn

Theo số liệu đăng ký bản quyền trong 5 năm qua, số lượng đăng ký các tác phẩm nghệ thuật tạo hình và mỹ thuật ứng dụng chiếm gần 40% số lượng các tác phẩm được Cục Bản quyền đăng ký. Tuy nhiên, chủ yếu ở loại hình mỹ thuật ứng dụng, sản phẩm tạo hình chỉ chiếm hơn 3%. Năm 2013, 347 tác phẩm tạo hình được đăng ký, chiếm 7,04%; 1.610 tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được đăng ký, chiếm 32,67% trong số 4.928 tác phẩm đăng ký.

Để bảo vệ hiệu quả quyền tác giả của các tác phẩm tạo hình và mỹ thuật ứng dụng, ngoài việc hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và tình hình thực tế tại Việt Nam, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm bản quyền là cần thiết. tiếp tục tăng cường công khai và giáo dục để nâng cao nhận thức và tôn trọng bản quyền, tôn trọng sáng tạo tri thức. Hiểu và tôn trọng quyền tác giả là lương tâm, trách nhiệm, tự trọng và danh dự của người phát triển tác phẩm.

Tóm lại , tôn trọng bản quyền của các tác phẩm nghệ thuật ứng dụng và hình ảnh cũng như khuyến khích người sáng tạo gặt hái phần thưởng khi tác phẩm được sử dụng. Nền kinh tế cho phép các tác giả tạo ra nhiều tác phẩm có chất lượng cao hơn. Việc bảo vệ bản quyền hiệu quả các tác phẩm nghệ thuật tạo hình và mỹ thuật ứng dụng đòi hỏi sự chung sức của toàn bộ hệ thống các cơ quan quản lý và thực thi, các hiệp hội nghề nghiệp, các phương tiện thông tin đại chúng và toàn xã hội.

Nguồn: Văn phòng Bản quyền

Link nguồn bài viết: http://www.cov.gov.vn/tin-tuc/bao-ho-quyen-tac-gia-tac-pham-tao-hinh-my-thuat-ung-dung- % e2% 80% 93-nhin-tu-khia-canh-phap-ly-va-thuc-tien

Nguồn: https://truongxaydunghcm.edu.vn
Danh mục: Văn Học

Related Articles

Back to top button