Đề tài và chủ đề của tác phẩm văn học – Tập làm văn hay

Bạn đang quan tâm đến Đề tài và chủ đề của tác phẩm văn học – Tập làm văn hay phải không? Nào hãy cùng Truongxaydunghcm.edu.vn đón xem bài viết này ngay sau đây nhé, vì nó vô cùng thú vị và hay đấy!

chủ đề và chủ đề của tác phẩm văn học

chủ đề và chủ đề là những khái niệm chính thể hiện mặt khách quan của nội dung tác phẩm văn học. đọc tác phẩm nào ta cũng bắt gặp những con người, cảnh vật, tâm trạng cụ thể một cách sinh động. đó là phạm vi miêu tả trực tiếp trong tác phẩm, “bản chất của phạm vi miêu tả trực tiếp trong tác phẩm có thể rất đa dạng: truyện người, vật, cây cỏ, chim muông, đồ vật, cũng có truyện cổ tích, truyện ma, truyện các quá khứ và hư cấu của tương lai ”

Bạn đang xem: Chủ đề của tác phẩm là

nhưng mục tiêu của văn học không bao giờ chỉ là trình bày những hiện tượng cụ thể cụ thể của cuộc sống hoặc của trí tưởng tượng. tác phẩm văn học luôn thông qua một lĩnh vực miêu tả trực tiếp trong tác phẩm để khái quát đến một lĩnh vực hiện thực nào đó với ý nghĩa sâu sắc hơn.

1. chủ đề.

chủ đề là một khái niệm về loại hiện tượng cuộc sống được mô tả. có rất nhiều loại hiện tượng cuộc sống, có nhiều chủ đề. tuy nhiên, cần thấy rõ rằng đề tài mang dấu ấn rõ nét của đời sống khách quan, nhưng cũng là sự ghi nhận dấu ấn chủ quan của nhà văn. bản chất của chủ đề không phải là tư tưởng, mà phương pháp lựa chọn chủ đề trong tính hệ thống của quá trình sáng tạo là tư tưởng. bởi vì, việc lựa chọn chủ đề này chứ không phải chủ đề khác để thể hiện đã cho thấy nhà văn coi chủ đề đó là quan trọng nhất và thú vị nhất ở thời điểm sáng tạo đó. Qua sự lựa chọn này, nhà văn đã thể hiện rất rõ xu hướng trong lập trường tư tưởng của mình.

Khái niệm loại hình chủ thể không chỉ xuất phát từ bản chất xã hội của tự nhiên mà còn gắn với loại hiện tượng lịch sử xuất hiện trong đời sống và âm vang trong đời sống tinh thần của một thời, hay quá khứ. . ví dụ như chủ đề về phận người chinh phụ, cung nữ, chủ đề người tài hoa trong các sáng tác của liệt trần con, nguyễn gia thiều, nguyễn du. và trong thơ của nguyễn đình chiểu, chủ đề về người trung thành đã xuất hiện.

việc xác định chủ đề cho phép liên hệ nội dung của tác phẩm với một phần nào đó của cuộc sống thực. tuy nhiên, chủ thể không được đồng nhất với đối tượng tri giác, chất liệu cuộc sống hay nguyên mẫu thực tế của tác phẩm. bởi vì, đối tượng là cái gì đó bên ngoài tác phẩm, được đặt trước tác phẩm. chủ đề của tác phẩm là một phương diện của nội dung tác phẩm, là đối tượng cảm nhận, là kết quả của sự lựa chọn của nhà văn. đó là sự khái quát của lĩnh vực xã hội, của lịch sử đời sống được phản ánh trong tác phẩm. Nếu chúng ta nhầm lẫn giữa hai khía cạnh này thì việc phân tích tác phẩm sẽ trở thành việc phân tích đối tượng được miêu tả trong tác phẩm.

đối với một nền văn học, mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử dân tộc đều có những chủ đề trọng tâm tương ứng; Những chủ đề này nảy sinh do sự đổi mới trong các quan hệ xã hội, đặc biệt là quan hệ giai cấp, và cũng do yêu cầu văn học phải nhận thức và phản ánh kịp thời những biến động to lớn của cuộc sống. trong nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng, chủ thể là thuật ngữ dùng để chỉ phạm vi sự kiện tạo nên cơ sở vật chất của đời sống tác phẩm nghệ thuật. Nói một cách tổng quát hơn, chủ đề thể hiện phạm vi mô tả trực tiếp của tác phẩm nghệ thuật.

Giới hạn phạm vi chủ đề có thể được xác định theo cách khác. có thể là giới hạn bề ngoài như chủ đề súc vật, đề tài sản xuất, đề tài cải cách ruộng đất, đề tài kháng chiến chống ta, đề tài nghĩa quân, công nhân v.v. Trên bình diện chủ đề này, phạm trù lịch sử và xã hội đóng một vai trò hết sức quan trọng. tuy nhiên, đối tượng nhận thức của nhà văn là cuộc sống, con người xã hội với tính cách và số phận, với những mối quan hệ phức tạp giữa con người với nhau.

Có thể bạn quan tâm: Hamlet của Wiliam Shakespeare – iViVi

Giới hạn bề ngoài cho phép chúng ta nhận ra tầm quan trọng của các phạm trù lịch sử hoặc xã hội, mặc dù đối tượng nhận thức của tác phẩm nghệ thuật nói chung không chỉ giới hạn trong phạm vi bề ngoài của hiện tượng. Cũng cần nói đến nội hàm của chủ đề, tức là chiều sâu của khía cạnh phản ánh với cuộc sống và con người, bao hàm trong đó tất cả những giá trị hiện thực, tố cáo, góc nhìn, miêu tả trong tác phẩm thông qua các hình tượng nghệ thuật. . .

chủ đề của tác phẩm không chỉ gắn với hiện thực khách quan mà còn được quyết định bởi lập trường tư tưởng và vốn sống của người nghệ sĩ. chủ đề không chỉ do hiện thực cuộc sống gợi mở, quy định mà luôn được xác lập bởi lập trường tư tưởng thẩm mỹ, tầm nhìn, quan niệm nghệ thuật, nhân cách, tài năng sáng tạo, theo yêu cầu của thời đại và hoàn cảnh sáng tác của mỗi nhà văn. . vì đôi khi cùng sống trong một xã hội trong cùng một giai đoạn lịch sử nhưng người viết lại thuộc các tầng lớp khác nhau hoặc có chính kiến ​​khác nhau, dẫn đến việc lựa chọn đề tài để viết về … họ cũng khác nhau. / p>

Đối với một nền văn học, mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử dân tộc đều có những chủ đề trọng tâm tương ứng. chủ đề trung tâm được hiểu là một khái niệm rộng hơn, bao hàm nhiều hơn các chủ đề cụ thể của từng tác phẩm. nó là bộ hiện thực tập hợp những sự kiện, hiện tượng, diễn biến quan trọng nhất của đời sống xã hội, nó thể hiện những nét chủ yếu nhất của giai đoạn lịch sử đó. Hà Minh Đức cho rằng: “Trong văn học nước ta từ năm 1945 đến nay, chủ đề trung tâm là Tổ quốc và chủ nghĩa xã hội, như Đảng ta đã nhấn mạnh trong nhiều thư gửi các đại hội văn hóa:” Chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa xã hội là chủ đề cao đẹp của văn học nghệ thuật nước ta. hôm nay. ”.

le luuhoang nói: “chủ đề là một lĩnh vực nào đó của cuộc sống đã được nhận thức và lựa chọn để thể hiện trong tác phẩm.” do đó, chủ đề của tác phẩm là một phương diện nội dung của nó, một đối tượng đã được nhận thức và lựa chọn gắn với ý đồ, thế giới quan, lập trường tư tưởng, quan điểm thẩm mỹ của nhà văn. .

2. chủ đề.

nếu chủ đề là yếu tố tương ứng với đối tượng miêu tả của tác phẩm thì chủ đề là bộ phận quan trọng của tác phẩm theo một chiều hướng tư tưởng nhất định. chủ đề là câu hỏi về “sự nổi lên” của nội dung trực tiếp của tác phẩm theo một hướng tư tưởng nhất định.

Khi bước vào một thể loại đề tài nào đó để sáng tác, người viết luôn tìm thấy ý nghĩa trong đời sống hiện thực, trong những tư liệu hiện thực mà mình tích lũy, sưu tầm được, để khái quát hóa. Thông qua những chủ đề cơ bản này, nhà văn có ý định gửi gắm, truyền tải một điều gì đó và trong nhiều trường hợp, tác phẩm là sự triển khai cụ thể chủ đề trong quá trình sáng tác bằng những hình ảnh sinh động. chủ đề là yếu tố khái quát, chủ đề không chỉ là tư liệu trực tiếp mà còn được thể hiện thông qua tư liệu trực tiếp. Khi đi sâu vào phân tích tác phẩm, có thể có những trường hợp cách tiếp cận khai thác đề tài của người phân tích không giống nhau, tùy thuộc vào quan điểm tư tưởng và trình độ nhận thức của mỗi người. le ba han tin rằng: “Nói về một chủ đề là câu hỏi cơ bản được nêu ra trong tác phẩm, nhưng chủ đề phải xuất phát từ thực tế trực tiếp, từ hệ thống nhân cách để có lực lượng.”

Chủ đề sẽ kém hiệu quả hơn khi chủ đề chỉ giải quyết các vấn đề được nêu trực tiếp như một ý định đã có từ trước và người viết sử dụng hình ảnh khảm để chứng minh quan điểm của họ. ”

trong mối quan hệ giữa chủ đề và chủ đề, chủ đề phải luôn được xây dựng từ một chủ đề nhất định. Bắt đầu từ cùng một chủ đề, nhiều chủ đề khác nhau có thể được đề xuất. Người ta có thể tìm thấy qua nhiều tác phẩm văn học hiện tượng giống nhau và trùng lặp về chủ đề, nhưng ít giống nhau về chủ đề. sự gần gũi về chủ đề giữa hai tác phẩm cụ thể đòi hỏi sự tương đồng cơ bản trên nhiều khía cạnh. để có chủ đề gần gũi, trước tiên phải xuất hiện hai tác phẩm cùng chủ đề. chẳng hạn, chủ đề của cuốn tiểu thuyết Tắt đèn của tác giả tắt đèn rất gần với chủ đề của tiểu thuyết nguyễn công hoan về đoạn kết. cả hai nhà văn đều viết về nông thôn, phản ánh cuộc sống của những người nông dân nghèo khổ. vừa có lập trường dân chủ tiến bộ để phản ánh và phê phán hiện thực đen tối của xã hội.

chủ đề là thành phần cơ bản của nội dung chung của tác phẩm. nó được cụ thể hoá qua toàn bộ hình tượng tác phẩm, từ cốt truyện, nhân vật, hành động, lời nói, tình cảm của nhân vật trữ tình, của tác giả. cả hai đều có thể nhằm mô tả và khái quát một loạt các cuộc sống, nhưng trong tác phẩm của họ, mỗi nhà văn đặt ra và đề xuất các câu hỏi khác nhau. một tác phẩm thường có một chủ đề chính, nhưng cũng có trường hợp có những tác phẩm có nhiều chủ đề. chẳng hạn, truyện Kiều của Nguyễn Du lấy chủ đề trung tâm là tiếng kêu đau xót về sự chà đạp quyền sống của con người. Ngoài ra, còn có vấn đề lên án cái uy, cái ác của đồng tiền, lên án bộ mặt tàn bạo của giai cấp thống trị và ca ngợi những anh hùng đấu tranh cho tự do.

đề tài có vai trò vô cùng quan trọng, nó thể hiện bản sắc tư tưởng, chiều sâu tư tưởng, khả năng thâm nhập bản chất đời sống của nhà văn. bước đầu nó đã tạo ra một tầm nhìn bao quát của tác phẩm đối với hiện thực xã hội, từ đó tác phẩm có tác động sâu sắc đến nhận thức tư tưởng của độc giả.

Xem thêm: Sơ Đồ Tư Duy Khái Quát Văn Học Việt Nam Từ Thế Kỉ 10 Đến Thế Kỉ 19 45

Nói đến chủ đề của một tác phẩm văn học là nói đến vấn đề chính, vấn đề quan trọng mà nhà văn nêu ra trong tác phẩm. khi nhà văn xác định được chủ đề của tác phẩm cũng là lúc nhà văn tập trung tư tưởng để làm sáng tỏ những chủ đề quan trọng nhất, những chủ đề luôn ám ảnh. theo nhà văn gorky, “chủ đề là một ý tưởng nảy sinh trong trải nghiệm của tác giả, như cuộc sống nói với anh ta, nhưng vẫn ẩn trong vốn ấn tượng của anh ta một cách không rõ và đòi hỏi được diễn đạt bằng hình ảnh, khiến tác giả tìm cách xem nó. ”

Nhận xét này của gorki chứng tỏ rằng chủ đề của một tác phẩm văn học nảy sinh từ cuộc sống và tác động mạnh mẽ đến tâm trí của nhà văn, thúc đẩy nhà văn sáng tạo. Nhà thơ Nguyễn Khuyến chứng kiến ​​cảnh học hành thi cử, ức hiếp ở nước ta cuối thế kỷ 20, chán ghét cảnh kẻ bất tài đi ngang, khệnh khạng quanh võng, ông đã viết một bài thơ bằng giấy rất dí dỏm. hài hước, sâu lắng, sử dụng hình ảnh người đàn ông tháng Tám (làm bằng giấy) để châm biếm những kẻ bất tài nhưng “chậm chạp”:

“Cùng cờ, cùng biển, cùng cân, cũng gọi là nghê, không thua kém ai bằng một tờ giấy làm thân có viền bằng sơn son tô điểm rõ mặt văn, thân. Cái áo phông nhưng giá của cái tên danh giá này rẻ đến mức bạn băng qua ô xanh ngồi mà tưởng đồ thật trở thành đồ chơi ”.

có nhiều tác giả viết về cùng một chủ đề nhưng ở các chủ đề khác nhau. chẳng hạn, để huu và chi lan viên có những bài thơ viết về chú ho. Anh trai! của người bạn được viết ngay sau khi người đó qua đời, nhấn mạnh lòng nhân ái bao la đối với thế giới, sự gắn bó với núi non, sông nước, trời và đất. bài viết về người đi tìm ảnh đất nước do tác giả che lan viên viết năm 1960 thể hiện ở một khía cạnh khác: người đi tìm tương lai độc lập tự do cho dân tộc, người có ước mơ lớn, người lãnh đạo biết nhìn xa trông rộng, đi trước thời đại. .

Dựa trên một chủ đề gần gũi, họ có thể quảng cáo các chủ đề sâu sắc khác nhau. chủ đề liên quan chặt chẽ đến chủ đề, nhưng đôi khi vượt qua giới hạn của chủ đề cụ thể và đặt ra những câu hỏi chung và rộng hơn. Không nên nghĩ rằng viết về đề tài nông dân, công nhân, trí thức, … là những tác phẩm văn học lớn, ngoài việc phản ánh những nội dung lịch sử cụ thể, bao giờ cũng từ đó đặt ra những câu hỏi chung chung, có ý nghĩa khái quát về nhà nước, nhân dân. đau đớn và hạnh phúc. . do đó, ý nghĩa của chủ đề không nên bị giới hạn trong một chủ đề xác định.

chủ đề văn học không bao giờ là một chủ đề duy nhất. nếu trong thực tế bản chất con người đã là tổng hòa các quan hệ xã hội, nghĩa là bất kỳ vấn đề nào của đời sống con người cũng liên quan đến hàng loạt vấn đề phức tạp khác của quan hệ xã hội. Trong số các chủ đề của tác phẩm, có thể phân biệt chủ đề chính chi phối toàn bộ tác phẩm và chủ đề phụ được thể hiện cục bộ thông qua các nhân vật hoặc sự kiện riêng lẻ.

chẳng hạn, chủ đề chính của tác phẩm tắt đèn là mâu thuẫn giữa quyền sống của dân làng và bản chất phát xít tàn bạo trong chính sách tài chính của bọn thực dân nửa phong kiến. còn các chủ đề phụ là lòng tham vô độ, sự băng hoại đạo đức, sự ngu dốt và độc ác của bọn quan lại, phục dịch, những phẩm chất tốt đẹp của dân làng, số phận của phụ nữ và trẻ em. sự nhầm lẫn giữa chủ đề chính và phụ sẽ hạn chế việc giải thích chính xác nội dung của tác phẩm.

khi đó, chủ đề là vấn đề cơ bản, vấn đề trọng tâm mà tác giả nêu ra để giải quyết trong tác phẩm. đó không phải là vấn đề cá biệt, có nhiều tác phẩm chứa đựng cả một hệ thống chủ đề với chủ đề chính và phụ.

Xem thêm: Soạn bài: Cô Tô – Ngữ văn 6 Tập 2 | Soanvan.me

                       

Vậy là đến đây bài viết về Đề tài và chủ đề của tác phẩm văn học – Tập làm văn hay đã dừng lại rồi. Hy vọng bạn luôn theo dõi và đọc những bài viết hay của chúng tôi trên website Truongxaydunghcm.edu.vn

Chúc các bạn luôn gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống!

Related Articles

Back to top button